Πρώτα πρώτα να επισημάνουμε ότι δεν είμαστε ιστορικοί, αλλά δύο απλοί λάτρες της ιστορίας του νησιού μας. Οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες που δίνουν οι νέες τεχνολογίες, θα προσπαθήσουμε να φέρουμε στην επιφάνεια άγνωστες πληροφορίες για την ιστορία του νησιού μας. Παράλληλα θα καταγράψουμε τα σημεία εκείνα , που έχουν κάποιο ιστορικό ενδιαφέρον για τον τόπο μας, αλλά έχουν αγνοηθεί μέχρι σήμερα. Απλώς για να μείνουν ως ντοκουμέντα, μιας και μέρα με την ημέρα εξαφανίζονται.

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025

Επτά μυκηναϊκά αγγεία από την Κάρπαθο, στο Βρετανικό Μουσείο.

  Τα αγγεία τα οποία θα παρουσιάσω στην εγγραφή μου αυτή, βρίσκονται μεταξύ άλλων ευρημάτων από την Κάρπαθο στο Βρετανικό Μουσείο.(1) Τα περισσότερα είναι καταχωνιασμένα σε κάποια αποθήκη αντί του φυσικού τους χώρου, που θα έπρεπε να είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο της Καρπάθου

  Ο κατάλογος του Βρετανικού Μουσείου (1925) από τον οποίο ανέσυρα τις πληροφορίες μου, αναφέρει ότι πιθανόν βρέθηκαν στον ίδιο τάφο και ότι ανήκουν στην ύστερη Μυκηναϊκή εποχή (1400 π.Χ. έως το 1050 π.Χ.)(2). Τα θεωρεί ως μια ομοιογενή ομάδα φτιαγμένα σε μεγάλο βαθμό από το ίδιο υλικό, το οποίο διακρίνεται από μια απαλή κίτρινη επίστρωση σε πιο τραχύ κόκκινο πηλό, όπως η κρητική κεραμική της ίδιας περιόδου, που βρέθηκαν στο Παλαιόκαστρο της Κρήτης. Μερικά από τα σχέδιά τους ανήκουν επίσης στο κρητικό «κλειστό στυλ». Δεν μας δίνει καμία σχετική πληροφορία για το πως βρέθηκαν στην κατοχή του Μουσείου. Αντίθετα στην ιστοσελίδα του Βρετανικού Μουσείου διαβάζουμε ότι δωρήθηκαν από τον W.R. Paton το 1887.

  Ο Μ.Γ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΝΟΥΑΡΟΣ στην "Ιστορία της Νήσου Καρπάθου", μας λέει ότι ο Άγγλος αρχαιολόγος W.R. Paton επισκέφτηκε την Κάρπαθο και δημοσίευσε άρθρο με τίτλο "Αγγεία εν Καλύμνω και Καρπάθω" στο Journal of Hellenic Studies τομ VIII, (1887), όπου αυτός παρουσιάζει πέντε από τα αγγεία αυτά, αρνούμενος όμως ότι η ανακάλυψη του τάφου ανήκει σε αυτόν. Πιθανόν ανασκάφτηκε από κάποιον ντόπιο, ο οποίος γνώριζε το τεράστιο ενδιαφέρον που επιδείκνυαν οι ξένοι περιηγητές για αρχαία αντικείμενα, περιμένοντας τον κατάλληλο αγοραστή, ο οποίος τελικά βρέθηκε στο πρόσωπο του Paton

  Ας δούμε όμως τα αγγεία αυτά, ιδιαίτερης τεχνοτροπίας κάποια από αυτά:

α) Κύπελο σχήματος κεφαλής ταύρου. Ύψους: 15,24 εκ. Πηλός ανοικτού καφέ χρώματος με θαμπή κίτρινη επιφάνεια και μαύρο βερνίκι. Η κεφαλή είναι πεπλατυσμένη στο επίπεδο των κεράτων, καμπυλωμένη προς τα μέσα σε ένα απλό κυκλικό στόμιο στο πίσω μέρος υπάρχει μια θηλειά ως λαβή. Το ρύγχος επίσης είναι πεπλατυσμένο στη βάση του κυπέλλου  και είναι τρυπημένο με μια μικρή τρύπα που είχε ανοιχτεί όσο ο πηλός ήταν μαλακός. Αυτό το μέρος και ο λαιμός, το εσωτερικό των αυτιών και τα κέρατα είναι βαμμένα μαύρα. Ο
ώμος του αγγείου είναι διακοσμημένος με διαγράμμιση. Η λαβή έχει βερνίκι στα άκρα. Από το ρύγχος μέχρι τον ώμο σχεδιάζονται, πίσω από τα μάτια, δύο ζεύγη κάθετων γραμμών. Στα κενά που σχηματίζονται έτσι σε κάθε πλευρά υπάρχουν διάφορα σχέδια: στον χώρο δίπλα στα αυτιά υπάρχουν τρεις σταυροί ο ένας πάνω από τον άλλον με άκρα σαν πέταλα λουλουδιών. Και σε κάθε ένα από τα άλλα, τρεις ομάδες οριζόντιων ράβδων. Δύο παρόμοιοι σταυροί είναι ζωγραφισμένοι κάτω από κάθε μάτι, και στο κέντρο του μετώπου υπάρχει ένας μεγαλύτερος σταυρός ανάμεσα σε δύο μικρούς. Η μύτη έχει διαγράμμιση με οριζόντιες γραμμές. Πιθανόν χρησιμοποιούνταν ως τελετουργικό δοχείο σπονδής. (Οι ζωγραφιστές εικόνες είναι του 1925, ενώ οι φωτογραφίες είναι από την ιστοσελίδα του Βρετανικού Μουσείου. Εδώ παρατηρούμε ότι επιδιορθώθηκε το κέρατο.)

β) Χωνοειδές αγγείο. Σημερινό ύψος: 12,7εκ. Διάμετρος στομίου: 7,62εκ. Το σημείο της βάσης έχει σπάσει. Το σώμα είναι σφαιρικό, έντονα συστελλόμενο σε μια στενή βάση, η οποία πιθανότατα ήταν τρυπημένη. Υπάρχει ένα όρθιο χείλος και μια επίπεδη λαβή με θηλιά. Στον ώμο απέναντι από τη λαβή απεικονίζεται ένα κεφάλι ταύρου. Υλικό όπως το προηγούμενο. Το αγγείο είναι κατασκευασμένο σε δύο τμήματα ενωμένα στο χείλος. Η εσωτερική χοάνη καταλήγει περίπου 5 εκ πάνω από το σημείο θραύσης (πιθανώς περίπου 10 εκ πάνω από το αρχικό πόδι του αγγείου). Στο σημείο που η λαβή ενώνεται με το χείλος υπάρχει μια μικρή τρύπα, που επικοινωνεί με τον κρυφό θάλαμο. Η ζωγραφισμένη διακόσμηση αποτελείται από παράλληλες θηλιές με σιρίτι και καμπύλες διακεκομμένες γωνίες στον ώμο του αγγείου, και απλές ταινίες στο σώμα. Επίσης κι αυτό, πιθανόν να ήταν ένα αγγείο σπονδής.

Εικόνα του 1925
  Το ιδιαίτερο αυτό εύρημα αναφέρεται απλώς στον σημερινό κατάλογο της ιστοσελίδας του Βρετανικού Μουσείου δίχως φωτογραφία.

γ) Κύπελο με λαβή. Ύψος 7,6 εκ. διάμετρος 14.7 εκ. Με αιχμηρό
ώμο και χείλος ελαφρώς προεξέχοντα ώστε να σχηματίζει στόμιο σε 
ορθή γωνία με τη λαβή. Ανοιχτόχρωμος κίτρινος πηλός (πιθανώς επιφανειακό επίχρισμα) και καφέ μαύρο βερνίκι. Στο πάνω μέρος υπάρχει μια ταινία που περιέχει λοξές κυματιστές γραμμές, οι οποίες τέμνονται έτσι ώστε να σχηματίζουν έξι ζεύγη τριγώνων που ενώνονται κάθετα στις κορυφές. Τα τρίγωνα είναι γραμμοσκιασμένα με καμπύλες. Εσωτερικά, κάτω από το χείλος και στη βάση, και εξωτερικά, στο χείλος, τον ώμο και το πόδι, υπάρχουν απλές 
φαρδιές ταινίες.
  Παρατηρούμε ότι στη φωτογραφία ίσα που διακρίνεται ο διάκοσμος του κυπέλου σε αντίθεση με την εικόνα του 1925.

δ) Κύλικας Ύψος 20,2 εκ. Από ελαφρώς ερυθρωπό πηλό με πολύ λείο
ωχροκίτρινο επίχρισμα. 
Στο σώμα υπάρχουν οκτώ συμβατικά κοχύλια πορφύρας (murex), σχεδιασμένα σαν να κρέμονται κάθετα από το χείλος, εναλλασσόμενα με κύκλους εντός δακτυλίων από κουκκίδες. Στο στέλεχος και τη βάση έχουμε πλατιές ταινίες. 

ε) Κύλικας  Ύψος: 20,1εκ. Όπως το προηγούμενο, αλλά από σκουρότερο πηλό. Το άνω μέρος του σώματος χαρακτηρίζεται ως ζωφόρος από τη συνηθισμένη ομάδα λεπτών γραμμών. Το σχέδιο αποτελείται από σπειροειδείς σπείρες με επικαλυπτόμενα άκρα.













στ) Οινοχόη
Ύψος 12,05 εκ. Επίπεδο σφαιρικό σώμα, κοντός φαρδύς
λαιμός που στρέφεται 
σε μακρύ στόμιο στη μία πλευρά, και επίπεδη λαβή σε σχήμα θηλιάς. Ανοιχτόχρωμος κίτρινος πηλός ή γύψος και μαύρο βερνίκι, το οποίο έχει φθαρεί ως επί το πλείστον. Μια πλατιά ταινία είναι ζωγραφισμένη γύρω από τη βάση του λαιμού, κατεβαίνοντας για να συμπεριλάβει την κάτω εισαγωγή της λαβής. Δύο πλατιές κάθετες γραμμές σε κάθε πλευρά του λαιμού συνδέουν αυτήν τη ταινία με το χείλος, και από κάτω της στον ώμο υπάρχει μια ταινία από συνδεδεμένα διπλά άγκιστρα. Από κάτω, απλές ταινίες. Η μορφή είναι σπάνια στην ύστερη μυκηναϊκή κεραμική.  

ζ) Ψευδόστομος αμφορέας: Ύψος: 6,35 εκ. Επίπεδο σώμα με αιχμηρό
ώμο. Σκούρος κόκκινος πηλός με 
κίτρινο επίχρισμα και μαύρο βερνίκι. Στον κύκλο που περικλείει το στόμιο και τις λαβές υπάρχουν τέσσερα τρίγωνα με επαναλαμβανόμενα περιγράμματα και διαγράμμιση μεταξύ τους. Στο σώμα, απλές ταινίες.










(1) Πενήντα τέσσερα εκθέματα από την Κάρπαθο κατέχει το Βρετανικό μουσείο. Στο μέλλον θα αναφερθούμε σε αυτά.

(2) Στον ίδιο τάφο βρέθηκε και μικρό μπρούντζινο σπαθί της ίδιας περιόδου, με λαβή στην οποία διακρίνονται κομμάτια από ελεφαντόδοντο. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 

CATALOGUE OF THE GREEK AND ETRUSCAN VASES IN THE BRITISH MUSEUM. VOL. I. PART 1 . PREHISTORIC AEGEAN POTTERY. BY E. J. FORSDYKE, M.A., F.S.A., ASSISTANT-KEEPER IN THE DEPARTMENT OF GREEK AND ROMAN ANTIQUITIES. LONDON : PRINTED BY ORDER OF THE TRUSTEES. Sold at the BRITISH MUSEUM ; and by BERNARD QUARITCH, LTD., II, Grafton Street, New Bond Street, W.1 ; and Mr. HUMPHREY MILFORD, Amen House, Warwick Square, E.C. 4. 1925. 

THE JOURNAL OF HELLENIC STUDIES BIBLIOTHÈQUE S. J. LesFontaines 60- CHANTILLY PLATES, I.-LXXXIII. VOLS. I.-VIII. PUBLISHED BY THE COUNCIL, AND SOLD ON THEIR BEHALF BY MACMILLAN AND CO., 29, BEDFORD STREET, STRAND, LONDOΝ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ  Μ.Γ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ ΜΟΥΑΡΟΥ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ "ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑ" ΟΘΟΥΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ 1998

ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΚΟΒΑΣΙΛΗΣ

Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2025

Μπεράτι του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή για την Κάρπαθο.

Το αναφερόμενο Οθωμανικό Μπεράτι 
   Στο αρχείο της Ιεράς Μονής Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο, βρέθηκε ένα πρωτότυπο μπεράτι (1) του  Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή (κυβέρνησε από το 1520 έως το 1566), με το οποίο ορίζεται ο πρώτος επίσκοπος Καρπάθου της περιόδου της Τουρκοκρατίας. Όπως συνηθιζόταν, δεν γράφεται το επισκοπικό όνομα, αλλά αυτό που είχε ως πολίτης. Τι μας λέει αυτό το Οθωμανικό έγγραφο. Ότι το 1548, ο παπά Γιάννης του Καζά της Ρόδου (ήταν Ροδίτης δηλαδή), έλαβε τη θέση του Επισκόπου Καρπάθου με τη μεσολάβηση του Δραγουμάνου της Αυλής του Σουλτάνου Γιουνούς, αφού εξαγόρασε τη θέση καταβάλλοντας 6 φλουριά (κάθε φλουρί περιείχε χρυσό περίπου 3,5γραμ, γι΄ αυτό και είχε μεγάλη αξία.) Η εξαγορά θέσης ανώτατου ιεράρχη ήταν συνήθης πρακτική, ακόμα και για τον Πατριάρχη. Το 1551, ο Επίσκοπος ζητά μπεράτι για τη θέση του αυτή και όχι απλό έγγραφο, το οποίο και του εκδίδεται. Ίσως να μην έγινε δεκτός ως επίσκοπος από τις αρχές του νησιού, ίσως ακόμα και από το ίδιο το Πατριαρχείο με το απλό έγγραφο που κατείχε, και γι΄ αυτό ζήτησε το μπεράτι, το οποίο ήταν το ενδεδειγμένο αποδεικτικό έγγραφο της εποχής για τη θέση αυτή. Όφειλε το μπεράτι να το έχει πάντα μαζί του, να το επιδεικνύει σε κάθε αρχή για να λαμβάνει τις αναγκαίες αναγνωρίσεις και προστασία που του πρόσφερε η θέση του. Με το μπεράτι αυτό, θα επέστρεφε στο νησί, θα το επιδείκνυε στην Καδή, αυτός θα καλούσε τους προεστούς των χωριών και θα τους ανακοίνωνε την απόφαση του Σουλτάνου και θα ζητούσε από αυτούς να κάνουν υπακοή στον νέο τους επίσκοπο. 

  Το ζήτημα είναι ότι ο πρώτος γνωστός επίσκοπος Καρπάθου είναι ο Ιωαννίκιος, ο οποίος στους καταλόγους εμφανίζεται να κατέχει τη θέση του επισκόπου για την περίοδο 1562-1576,ενώ στο έγγραφο αυτό έχουμε προγενέστερη ημερομηνία. Δύο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Η πρώτη είναι ότι είναι διαφορετικός επίσκοπος, του οποίου το ιερατικό όνομα δεν έχει διασωθεί και η δεύτερη (η πιο πιθανή), ότι πρόκειται για τον Ιωαννίκιο, ο οποίος αν και είχε οριστεί Επίσκοπος, δίχως τη γνώση (ή την αποδοχή) του Πατριαρχείου, αυτό τον αναγνώρισε το 1962. Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός, ότι στο μπεράτι αυτό, δεν αναφέρεται πουθενά ο Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, γεγονός ασυνήθιστο. Όπως και να έχει, το έγγραφο αυτό, ουσιαστικά είναι η απόφαση επανασύστασης της Αρχιεπισκοπής Καρπάθου, μετά την κατάργησή της κατά τους χρόνους που το νησί διοικούσαν οι Ενετοί Cornaro.

  Άλλα σημεία που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό είναι:  

  Τα χωριά τα οποία αναφέρονται είναι το Κοράκι (το μετέπειτα Μεγάλο Χωριό, το σημερινό Απέρι και Βωλάδα), η Όλυμπος και οι Μενετές.

Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής
  Ο επίσκοπος πέρα από το ποιμαντικό έργο, είχε και δικαστικές αρμοδιότητες σε θέματα οικογενειακού δικαίου αλλά και εισπρακτικές, καθώς εισέπραττε τους αναλογούντες φόρους για το Πατριαρχείο. Επίσης ελάμβανε τα έσοδα από την τυχόν εκκλησιαστική περιουσία της ενορίας του. Επίσης, αν πέθαινε κάποιος μοναχός ή κληρικός άκληρος, τότε ανάλογα με το ποσό, κατέβαλε την περιουσία του είτε στο Πατριαρχείο είτε στο κράτος.

  Πολύ σημαντική είναι και παράγραφος που αναφέρεται στην προστασία των Χριστιανών από βίαιο εξισλαμισμό και η προστασία της εκκλησιαστικής περιουσίας. 

  Η ανάγνωση του αυτοκρατορικού αυτού εγγράφου είναι άκρως ενδιαφέρουσα:

Μπεράτι του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς λήρης μετάφραση): 

 1551, 30 Ιουνίου : 958, 25 Τζεμάζη ουλ-αχήρ. 

                                                 Ο Θεός

 Σουλεημάν-σαχ, γιος του Σελήμ-σαχ-χαν, πάντοτε νικητής. 

   Ο ορισμός του τιμημένου υψηλού αυτοκρατορικού σήματος και του λαμπρού κοσμοκρατορικού ηγεμονικού τουρά είναι ο εξής. 
Κατά το παρελθόν ο μοναχός ο ονομαζόμενος παπα-Γιάννης στον 
καζά της Ρόδου, στα χωριά τα ονομαζόμενα Κοράκι, Όλυμπος και 
Μενετές, που βρίσκονται στο νησί Κάρπαθος (Kerpe), επειδή αυτά 
ήσαν αδέσποτα και μη καταχωρισμένα στο κατάστιχο, και επειδή, για να γίνει επίσκοπος στους απίστους των παραπάνω χωριών παρέδωσε, μέσω του δραγομάνου της υψηλής μου Αυλής Γιουνούς (ας αυξηθεί η ικανότητα του), έξι φλουριά στο ηγεμονικό μου θησαυροφυλάκιο κατά την 27η ημέρα του μηνός Ρετζέπ του έτους 955 [1548, 1 Σεπτεμβρίου], έλαβε το επισκοπικό αξίωμα για τους απίστους των παραπάνω χωριών και κατέλαβε τη θέση με έγγραφο. 
  Τώρα, επειδή έφερε το έγγραφο του στην υψηλή αυλή μου και επειδή ζήτησε ένα τιμημένο μπεράτι, εφόσον επιβεβαιώθηκε πως στο ηγεμονικό κατάστιχο κατείχε το αξίωμα του επισκόπου, του δίνω αυτό το αυτοκρατορικό μπεράτι μου και διατάσσω τα ακόλουθα. 
  Να πάει να γίνει επίσκοπος σύμφωνα με τις μάταιες θρησκευτικές πρακτικές τους. Οι  ηγούμενοι, οι παπάδες, οι καλόγεροι κι οι λοιποί άπιστοι αυτού του τόπου να αναγνωρίσουν τον παραπάνω ως επίσκοπο και να απευθύνονται σ' αυτόν σχετικά με ζητήματα που εξαρτώνται από το επισκοπικό του αξίωμα - να μην πράττουν διαφορετικά. Και να νέμεται και αυτός τις  εκκλησίες, τα αμπέλια, τους κήπους, τα μοναστήρια, τους μύλους, τα αγιάσματα, τα πανηγύρια και, συνολικά, τα βακούφια των εκκλησιών, που εξαρτώνται από την επισκοπή του, με τον ίδιο τρόπο, με τον όποιον συνήθιζαν να τα νέμονται όσοι ήσαν επίσκοποι. 
   Όταν πεθάνει ένας καλόγερος ή ένας παπάς, αν, σύμφωνα με τις 
μάταιες θρησκευτικές πρακτικές τους, έχει κάνει οποιαδήποτε διαθήκη για μία εκκλησία, να γίνεται δεκτή. Και αν πεθάνει ένας καλόγερος ή ένας παπάς χωρίς να αφήσει κληρονόμο, αν η περιουσία του είναι κάτω των 5.000 [άσπρων](3), σύμφωνα με τον νόμο που συνηθιζόταν από παλαιά, να κατακρατείται για τον Πατριάρχη • ως προς το ζήτημα αυτό να μην επεμβαίνει ο μεβκουφτζής.(2) Και [αν η περιουσία του είναι] 5.000 ή παραπάνω από 5.000, το παραπάνω ποσό από 5.000 [άσπρα] να κατακρατείται για το δημόσιο. 
  Αν μια "άπιστη" γυναίκα εγκαταλείψει τον άντρα της ή ένας άπιστος άντρας πρόκειται να χωρίσει την γυναίκα του, να μη μεσολαβεί ανάμεσα τους κανένας άλλος εκτός από τον επίσκοπο. Και στο ζήτημα γάμου, και επίσης κληρονομιάς των απίστων που πεθαίνουν, με όποιο  τρόπο ήσαν από παλιά οι μάταιες θρησκευτικές πρακτικές τους, και  πάλι έτσι να είναι. 
   Κανένας, αντίθετα προς τον ιερό νόμο, να μην κάνει ένα άπιστο με 
την βία Μουσουλμάνο. Και κανένας Μουσουλμάνος να μην πηγαίνει και ασκεί βία, με κανένα τρόπο, στην εκκλησία του αναφερομένου [επισκόπου]. Και κανένας, με κανένα τρόπο, να μην παίρνει με την βία τα άλογα του και τα υποζύγια του, όταν [ο επίσκοπος] πηγαίνει να συλλέξει τους  φόρους του.
  Συνολικά, να ασκεί και αυτός το επισκοπικό αξίωμα στους απίστους του νησιού με τον ίδιο τρόπο, με τον όποιο συνήθιζαν ως τώρα όσοι ήσαν επίσκοποι σύμφωνα με τις ανώφελες συνήθειες τους. 
  Αυτά να γνωρίζουν. Να έχουν εμπιστοσύνη στο τιμημένο μου σύμβολο. 
   Γράφηκε την 25η ημέρα του μήνα Τζεμάζη ουλ-αχήρ του έτους 958  [30 Ιουνίου 1551]. 
 Στην κατοικία της Κωνσταντινούπολης.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: ΔΕΚΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ (1483-1567), Ελισάβετ Α. Ζαχαριάδου, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ, ΑΘΗΝΑ 1996

(1) μπεράτι: Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, η λέξη μπεράτι (τουρκ. berat, από την αραβική barā'at που σημαίνει "έγγραφο/επιστολή") ήταν ένα επίσημο σουλτανικό διάταγμα ή έγγραφο παροχής προνομίων.

(2) Ο μεβκουφτζής (τουρκ. mevkufatçı) ήταν τίτλος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία που αναφερόταν στον ελεγκτή ή υπάλληλο του γραφείου που διαχειριζόταν τα κατασχεθέντα/δεσμευμένα έσοδα του κράτους.

(3) άσπρα: Τα άσπρα" ήταν η ελληνική ονομασία για το βασικό ασημένιο νόμισμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το ακτσέ (τουρκ. akçe, που σημαίνει "άσπρο" ή "λευκό").  Ενδεικτικά, γύρω στο 1669, ένα βενετικό δουκάτο (χρυσό) άξιζε περίπου 250 άσπρα.''   

                                   ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΚΟΒΑΣΙΛΗΣ


Τρίτη 9 Δεκεμβρίου 2025

1937-38 Ιταλική Κατοχή! Διοικητικά και οικονομικά στοιχεία για την Κάρπαθο.

  Τα στοιχεία της εγγραφής αυτής, τα έχω ανασύρει από τη Γενική Επετηρίδα της Ιταλίας και της Ιταλικής Αυτοκρατορίας 1937-38, που εκδόθηκε από την εταιρία των Αδελφών Pozzo στο Τορίνο (ANNUARIO GENERALE D' ITALIA E DELL' IMBERIO ITALIANO 1937-38, DITTA FRATELLI POZZO TORINO). Στη σελίδα 155, υπάρχει το κεφάλαιο που αναφέρεται στα Ιταλικά νησιά του Αιγαίου (τα σημερινά Δωδεκάνησα). Θα περιοριστώ μόνο σε τμήματα αυτού, τα οποία αναφέρονται στην Κάρπαθο (Scarpanto). Σίγουρα τα στοιχεία της επετηρίδας δεν είναι πλήρη, κυρίως ως προς τους επαγγελματίες του νησιού, μας δίνουν όμως μια καλή εικόνα για την πολιτική και οικονομική κατάσταση του νησιού. Πολλά ονόματα είναι λάθος γραμμένα στα Ιταλικά, προσπάθησα να κάνω σωστή μετάφραση τους, πιθανόν όμως να έχω κάνει κι εγώ κάποια λάθη. Σίγουρα κάποια στοιχεία αποσιωπούνται, όπως για παράδειγμα οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις (και το αεροδρόμιο.)

Κατά την περίοδο αυτή, το νησί είχε 11500 κατοίκους κατανεμημένους σε 10 Δήμους. Η πυκνότητα ήταν 34.5 κάτοικοι/τ. χλμ. Όλοι οι κάτοικοι του νησιού ήταν Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Τα Δημοτικά Σχολεία χαρακτηρίζονται ως Ορθόδοξα (κατά αντιδιαστολή με τα καθολικά).Τα παραγόμενα είδη ήταν ελαιόλαδο και άλλα γεωργικά προϊόντα. Είχε κτηνοτροφία, παραγωγή χαλιών για τοπική χρήση (μάλλον αναφέρεται στους αργαλειούς) κι ένα μικρό εργοστάσιο τούβλων. Το νησί εισήγε άλευρα, υφάσματα και αποικιακά είδη και εξήγε εσπεριδοειδή και σταφύλια.

  Στις 31 Μαρτίου 1937, με Διάταγμα του Cesare Maria De Vecchi, όλες οι δημοτικές διοικήσεις διαλύθηκαν και διατυπώθηκε ένα ενιαίο κείμενο, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι δήμοι διοικούνται από έναν Podestà (Δήμαρχο), που διορίζεται από τον Κυβερνήτη. Κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους, όλοι ορκίζονται από τον Cesare Maria De Vecchi.

 Υπήρχαν πέντε σταθμοί της Ταχυδρομικής και Τηλεγραφικής Υπηρεσίας στο νησί: Μεσοχώρι, Απέρι, Όλυμπο, Διαφάνι και Φοινίκι. Τα Ταχυδρομικά γραφεία λειτουργούσαν με τους ίδιους κανόνες με το Ιταλικό Βασίλειο. Τα ταχυδρομικά τέλη ήταν αυτά που ίσχυαν στο Βασίλειο.

 

Πηγάδια

Τα Πηγάδια, πρωτεύουσα του νησιού, είχαν 800 κατοίκους και ήταν το κύριο λιμάνι του νησιού (με μικρή προβλήτα όμως), με δευτερεύον το Φοινίκι. Ως Σκάλα αναφέρεται και το Διαφάνι. "Κόλπος Πηγαδίων. Εξαιρετική παραλία για κολύμπι (περίπου 800μ.). Είναι πολύ βαθύς και επιτρέπει την αγκυροβόληση."

Το οδικό δίκτυο είχε μήκος συνολικά 20χλμ. Συνέδεε τα Πηγάδια με Απέρι, Βωλάδα, Όθος, Πυλές, Φοινίκι, Αρκάσα και Πηγάδια με Μενετές.

Η τηλεφωνική επικοινωνία με τη Ρόδο γινόταν με υποβρύχιο καλώδιο, (το οποίο έβγαινε στον κόλπο του Βρόντη στην Περιοχή Τηλέγραφος).

Κυβερνητικός Αντιπρόσωπος: Λοχαγός De Longis Mario. 
Γραμματέας: De Casa Oreste
Διερμηνέας: Χατζηδημητρίου Νικόλας
Δήμαρχος: Ιωάννης Φιλιππίδης
Γραμματέας: Εμμανουήλ Πρωτοψάλτης
Διοίκηση Βασιλικών Καραμπινιέρων (αστυνόμων):Ανθυπολοχαγός Pastore Francesco.
Διοικητής τμήματος: Αρχιλοχίας Cavallaro Alessιο. 
Εφημέριος: Παπά Νικόλαος Σακελλαρίδης.
Διευθυντής Τελωνείου - Διοικητής Τμήματος Οικονομικής Αστυνομίας:  Ανθυπολοχαγός Francesco Ardito. 
Βασιλικό Πρωτοδικείο. Πρωτοδίκης: Ιππότης Giacomo Fummu.
Γραμματέας δικαστηρίου: Χατζηκυριάκος Νικόλαος.
Λιμενικό Γραφείο. Διοικητής: Ταξίαρχος Giuseppe Leonne.
Γραφείο  Δασών. Διευθυντής: Hermer Valdemar.
Πεντατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής:  Μοσχονάς Μιχαήλ.
Οδικές Μεταφορές: Πελεχρίνης Ηρακλής, Πρωτόπαπας Νικόλαος, Μακρής Εμμανουήλ, Κάτρος Εμμαμουήλ, Σκούλος Νικόλαος, Βόζος Αλκιβιάδης.
Δικηγόροι: Οικονομίδης Φραγκίσκος, Γιαννάκης Γ.
Έμποροι: Χατζηπαναγιώτης Ανδρέας, Λυριστάκης Νικήτας, Ματσάκης Εμμανουήλ, Ματσάκης Γεώργιος, Μικροπανδρεμένος Μηνάς, Ορφανός Ηλίας του Γεωργίου, Χιωτάκης Ανδρέας, Μανωλάκης Αλέξιος, Kασσιώτης Γεώργιος.
Οδοντίατρος: Λειβαδιώτης Κωνσταντίνος.
Φωτογράφος: Σταματιάδης Μιχαήλ.
Ιατροί - Χειρούργοι: Κοντός Κωνσταντίνος, Οικονομίδης Iωάννης, Τρεμπέλας Βασίλειος.
Ναυτιλιακή εταιρία: Adriatica Navigation Society (εβδομαδιαία δρομολόγια από και προς τα νησιά της Κτήσης).
Συμβολαιογράφοι: Χατζηκυριάκος Νικόλαος.

Απέρι

Το Απέρι είχε 1250 κατοίκους. 
Δήμαρχος: Ιατρός Σακελλαρίδης Αλέξανδρος.
Μητροπολίτης Καρπάθου και Κάσου: Γερμανός Μ.
Εκκλησιαστικό δικαστήριο: Μητροπολίτης Γερμανός Μonsignior(1) Μονωδιάδης.
Διοικητής Βασιλικών Καραμπινιέρων: Ταξίαρχος Macchioni Corrado.
Διευθυντής Γυμνασίου: Καπετανάκης Σταμάτιος.
Εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Λάμπρος Εμμανουήλ.
Αγρότες: Κάτρος Ιωάννης, Μακρής Π., Dekonemides N., Παπανικήτας Ν. Παπαβασίλη Β., Πετρίτη Μ., Βασιλάκη Π., Ζανάκης Μ.
Οδικές Μεταφορές: Μακρής Γεώργιος, Κάτρος Εμμανουήλ.
Καφενεία: Καφετζιδάκης Ν., Ματσάκης Μ., Τσαγκάρης Μ., Σταμπουλής, Γεωργιάδη.
Υποδηματοποιοί: Καφετζιδάκη Ν., Κωνσταντινίδης Σ., Παλληκαράς Βασίλης.
Έμποροι: Χουβαρδά Φωτεινή, Σταμπουλής Βασίλειος, Μακρής Γεώργιος.
Οδοντίατρος: Κωνσταντινίδης Δημήτριος.
Φαρμακοποιός: Λαμπρινός Γεώργιος.
Φωτογράφος: Σαρρής Βασίλειος.
Γιατροί - Χειρούργοι: Καπετανάκης Ιωάννης, Σακελλαρίδης Φραγκίσκος, Χατζημιχάλης Ηλίας, Λάμπρος Ανδρέας, Πετρίδης Μιχάλης.
Κουρείο: Νιωτής Μιχαήλ

Αρκάσα

Η Αρκάσα είχε 544 κατοίκους.
Δήμαρχος: Πιττάς Βασίλειος.
Γραμματέας: Καμαράτος Γεώργιος.
Εφημέριος: παπά Χατζήπαπας Μιχαήλ.
Πεντατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Καμαράτος Γεώργιος.
Έμποροι: Χατζηνικόλας Πολυχρόνης, Δασκαλάκη Μαρία, Πρωτοψάλτης Μηνάς.

Μενετές

Οι Μενετές είχαν 1200 κατοίκους. "Κυρίως γεωργικό χωριό που βρίσκεται σε έναν γκρεμνό."
Δήμαρχος: Γεραπετρίτης Κωνσταντίνος.
Γραμματέας: Χαλκιάς Νικόλαος.
Εφημέριος: παπά Χατζιαντωνιάδης Αντώνιος.
Πεντατάξιο Δημοτικό Σχολείο.
Έμποροι: Χατζηδημητρίου Γεώργιος, Μαρής Γεώργιος, Γιαννόπουλος Γεώργιος, Γεραπετρίτης Βασίλειος.

Μεσοχώρι

Το Μεσοχώρι είχε 600 κατοίκους. "Σε βράχο με θέα τη θάλασσα. Υπάρχει μια πλούσια πηγή που αναβλύζει από το δάπεδο μιας εκκλησίας. Οι κάτοικοι ήταν αφοσιωμένοι στην κτηνοτροφία και τη γεωργία."
Δήμαρχος: Παπαμιχαήλ Μιχαήλ.
Γραμματέας: Βασιλάκης Νικόλαος.
Εφημέριος: παπά Σακελλαρίδης Εμμανουήλ.
Πρόεδρος Φασιστικής Οργάνωσης Αναψυχής - Διοικητής Βασιλικού Σταθμού Καραμπινιέρων: ταξίαρχος Marras Salvatote Angelo.
Πεντατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Χαροκόπος Εμμανουήλ.
Έμποροι: Μαργέτης Ιωάννης, Φαρμακίδης Κώστας.

Όλυμπος

  Η Όλυμπος είχε 2000 κατοίκους. Ήταν ένας μεγάλος Δήμος, ο οποίος συνδεόταν με μουλαρόδρομο με το Απέρι. "Στην κορυφή του λόφου βρίσκονται περισσότεροι από 50 ανεμόμυλους, σχεδόν όλοι με πεταλοειδή κάτοψη. Σύμφωνα με την παράδοση είναι το παλαιότερο από τα χωριά που υπάρχουν στο νησί και το μόνο που έχει διατηρήσει τα αρχαία έθιμα. Συνηθίζουν να χρησιμοποιούν πολλές δωρικές λέξεις. Εντός της περιοχής του Δήμου βρίσκεται το λιμάνι του Τριστόμου, το οποίο είναι ενδιαφέρον για τα χαρακτηριστικά του, η αρχαία πόλη της Βροκούντας με τις κατοικίες της χτισμένες στους βράχους και μια άλλη αρχαία πόλη στο νησί της Σαρίας με το περίφημο μοναστήρι της Αγίας Σοφίας.
Επίνειο: Το Διαφάνι με λιμανάκι, χωριό 200 κατοίκων περίπου. Το Διαφάνι συνδέεται με την Όλυμπο με μουλαρόδρομο μιάμισης ώρας περίπου."
Δήμαρχος: Διακογεωργίου Γεώργιος.
Διοικητής Σταθμού Βασιλικών Καραμπινιέρων - Ειρηνοδίκης: Piras Antonio.
Προϊστάμενος Τελωνιακού Σταθμού - Διοικητής Βασιλικής Οικονομικής Υπηρεσίας: υπαρχιφύλακας Definis Luigi.
Εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Ζωγραφίδης Ηλίας.
Έμποροι: Καστελλοριζιός Αντώνιος, Καστελλοριζιός Κωνσταντίνος, Χαλκιάς Ιωάννης, Κόνσολας Ιωάννης, Τσαμπανάκης Γεώργιος.
Ιατρός - Χειρούργος: Οικονομίδης Φραγκίσκος.

Όθος

  Το Όθος είχε 700 κατοίκους. "Προϊόντα: κρασί, λάδι, πατάτες και λαχανικά. Υπάρχει μουλαρόδρομος για Πυλές 4 χλμ."
Δήμαρχος: Λαγωνικός Μιχαήλ.
Γραμματέας: Μαντινάος Μιλτιάδης.
Εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Μαντινάος Μιλτιάδης.
Εφημέριος: παπά Σταυράκης Νικόλαος.
Καφενεία: Λέου Βασίλειος, Κωστής Κώστας, Πικουλής Εμμανουήλ, Χατζαντώνης Βασίλειος.
Έμποροι: Σταυράκης Μιχαήλ, Αμανεζής Παναγιώτης, Λαγωνικός Θεόφιλος.

Πυλές

  Οι Πυλές είχαν 447 κατοίκους. "Η κύρια και πολύ σημαντική βιομηχανία είναι η αλιεία. Υπάρχει ο κόλπος Φοινίκι, με καλό σημείο αποβίβασης καϊκιών." (Το Φοινίκι διοικητικά ανήκε στις Πυλές.)
Δήμαρχος: Μαντινάος Ηλίας.
Εφημέριος: Παπά Μανωλακάκης Ανδρέας.
Διοίκηση Βασιλικής Οικονομικής Αστυνομίας. Δοικητής: Άγνωστο Όνομα.
Λιμενικός Σταθμός: Υπεύθυνος: Δεν υπάρχει όνομα.
Εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο: Διευθυντής: Χαζανδρούλης Ανδρέας.
Υποδηματοποιοί: Παναγιώτου Γεώργιος, Σκούλος Εμμανουήλ.
Καταστήματα: Ασλανίδης Ιωάννης, Νικολιδάκης Ιωάννης, Σόφιλλος Ηλίας, Οικονομίδης Νικόλαος (Φοινίκι), Καμαράτος Ηλίας (Φοινίκι), Πραξούλης Νικόλαος (Φοινίκι).
Ξυλουργοί: Σόφιλλος Ηλίας, Σόφιλλος Ιωάννης, Σόφιλλος Μιχαήλ, Μαλιχουτσάκης Μιχαήλ, Πατσουράκης Μηνάς.
Ιατρός - Χειρούργος: Χαλκιάς Μηνάς.

Σπόα

  Τα Σπόα είχαν 500 κατοίκους. "Μικρό ορεινό χωριό, κοντά στις ανατολικές ακτές του νησιού, στο βόρειο τμήμα.
Δρόμοι: Μουλαρόδρομος προς Όλυμπο (6 ώρες), προς Μεσοχώρι (9χλμ) και προς το κοντινό αγκυροβόλιο του Αγίου Νικολάου, όπου υπάρχουν βυζαντινά ερείπια. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία προβάτων και τη γεωργία."
Δήμαρχος: Σακέλλης Νικόλαος.
Εφημέριος: παπά Χαλκιάς Ιωάννης.
Τετρατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Διακολιός Κωνσταντίνος.

Βωλάδα

  Η Βωλάδα είχε 700 κατοίκους.
Δήμαρχος: Καστελλοριζιός Βασίλειος.
Γραμματέας: Γεωργιάδης Εμμανουήλ.
Εφημέριος: Ιερομόναχος Ευγένιος.
Εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο. Διευθυντής: Μηναΐδης Μηνάς.
Φαρμακοποιός: Νικολαΐδης Αριστείδης.
Ιατροί - Χειρούργοι: Οικονομίδης Μηνάς, Μιχαηλίδης Εμμανουήλ, Οικονομίδης Φραγκιός.
Καφενεία: Χριστοδουλάκης Γεώργιος, Καλαφάτης Παναγιώτης, Παπαηλίας Νικόλαος, Μηναΐδης Κωνσταντίνος, Μάρτης Γεώργιος.
Υποδηματοποιοί: Χαλκιάς Ιωάννης, Χαλκιάς Ιωάννης του Μιχαήλ, Περδικολόγος Ιωάννης.
Έμποροί: Χριστουδουλάκης Ιωάννης, Κυζούλης Μηνάς.

(1) Monsignore, τιμητικός τίτλος στην Καθολική Εκκλησία, ο οποίος μερικές φορές χρησιμοποιούνταν και για ορθόδοξους ιεράρχες σε επίσημα ιταλικά έγγραφα.
 
Βασίλης Διακοβασίλης

Τρίτη 2 Δεκεμβρίου 2025

Διαζύγια επί Τουρκοκρατίας στην Κάρπαθο.

 Πολλής κόσμος πιστεύει, ότι επί Τουρκοκρατίας, όπου οι Ελληνικοί πληθυσμοί ήταν κάτω από την στενή επίβλεψη της εκκλησίας, το διαζύγια θα ήταν μια πράξη άγνωστη μεταξύ των ανδρογύνων. Δικαστικά οι Χριστιανικοί πληθυσμοί λογοτούσαν στα εκκλησιαστικά δικαστήρια, στα οποία ηγούνταν ο Μητροπολίτης της περιοχής και μας είναι δύσκολο να φανταστούμε, ότι από την μία στο μυστήριο του γάμου έλεγαν: "ους ο Θεός συνέζευξεν, άνθρωπος μη χωριζέτω" και από την άλλη να εκδίδουν, βάση των δικαστικών τους αρμοδιοτήτων, διαζευτήρια.  Επιπλέον αν λάβαιναν υπόψη μας, ότι τα ήθη ήταν πολύ σφιχτά και η κοινωνική κριτική αυστηρότατη, τότε σίγουρα θα υποστήριζαν, ότι οι περιπτώσεις των διαζυγίων ήταν ανύπαρκτες.

  Κι όμως η παραπάνω άποψη είναι λανθασμένη. Διαζύγια έδινε η Ορθόδοξη εκκλησία, ως έσχατη όμως λύση (κατ' οικονομία), μόνο όταν η συνέχιση του γάμου ήταν αδύνατη. (π.χ. λόγω μοιχείας ή εγκατάλειψης).

Πηγάδια - 2011
  Και προς απόδειξη των παραπάνω, σήμερα θα σας παρουσιάσω δύο έγγραφα της Μητρόπολης Καρπάθου, των τελευταίων ετών της Οθωμανικής περιόδου. Το πρώτο είναι μία επίσημη πρόσκληση για την εκδίκαση υπόθεσης διαζυγίου και διατροφής, στο πνευματικό δικαστήριο της Μητρόπολης Καρπάθου. Ο σύζυγος, αγνώστου διαμονής, καλείται να παρουσιαστεί στο δικαστήριο ο ίδιος ή δια αντιπροσώπου, μετά από τριάντα μία μέρες από τη δημοσίευση της πρόσκλησης. Αν δεν παρουσιαστεί θα δικαστεί ερήμην. Η αγωγή της συζύγου αφορά διαζύγιο («επί διαζεύξει») και καταβολή χρημάτων για διατροφή (αποτίσεως διατροφής).

 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ 

   Προσκαλεῖται ὁ Ἰωάννης Μιχ. Παπᾶ Γεωργίου κτίστης, ὑπήκοος Ὀθωμανός, ὁρμώμενος ἐκ τοῦ χωρίου Μενετῶν Καρπάθου, νῦν δὲ ἀγνώστου διαμονῆς ὅπως τὴν πρώτην Παρασκευήν καὶ ὥραν 7ην τῆς ἡμέρας τουρκιστί, μετὰ παρέλευσιν τριάκοντα καὶ μιᾶς ἡμερῶν ἀπὸ τῆς πρώτης δημοσιεύσεως τῆς παρούσης κλήσεως ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ Πνευματικοῦ Δικαστηρίου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Καρπάθου αὐτοπροσώπως, ἢ δι᾿ ἀντιπροσώπου του ὡς ἐναγόμενος ὑπὸ τῆς συζύγου αὐτοῦ Φραγκουλιᾶς Πολυχρονίου Διάκο Μιχάλη ἐκ τοῦ χωρίου Μενετῶν ἐπὶ διαζεύξει καὶ ἀποτίσεως διατροφῆς. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἡ κατ' αὐτοῦ ἀγωγὴ δικασθήσεται ἐρήμην. 
  Ἡ παροῦσα κλῆσις δημοσιευθήσεται τρίς κατὰ συνέχειαν διὰ τῆς ἐν Κων)πόλει ἐκδιδομένης Εφημερίδος « Εκκλησιαστική ᾿Αλήθεια. »
 Ἐν Καρπάθῳ, τῇ 16 Δεκεμβρίου 1899. 
 Ὁ Πρόεδρος.
 Ὁ Γενικὸς τοῦ Μητροπολίτου Επίτροπος. 
 Παπᾶ ᾿Ιωάννης Γ. Μυκονιάτης.

  Ιδιαιτέρως ενδιαφέρον, είναι να δούμε τι σημαίνει αυτό που λέει, "και 7ην της ημέρας τουρκιστί." Επί τουρκοκρατίας δεν ίσχυε το 24ωρο, αλλά το 12ωρο. Ανεξαρτήτως εποχής, όταν έδυε ο ήλιος ήταν 12 ακριβώς. Οπότε λαμβάνοντας υπόψη ότι ήταν Δεκέμβρης και ή δύση του ηλίου γινόταν κατά τις 6μ.μ. (χωρίς την αλλαγή της ώρας), η ώρα πρόσκλησης πρέπει να ήταν κατά τις 1μμ.

  Το δεύτερο έγγραφο είναι μια απόφαση διαζυγίου. Παραλείπεται όλο το σκεπτικό της απόφασης, αλλά είναι πολύ ενδιαφέρουσα αυτή καθαυτή η απόφαση. Πρώτα πρώτα αν και ο σύζυγος δεν παρουσιάστηκε ενώπιον του Πνευματικού Δικαστηρίου της Μητρόπολης, γίνεται δεκτή η αγωγή της συζύγου του και κηρύσσεται ο γάμος διαλυμένος με ευθύνη του συζύγου. Καταδικάζει το σύζυγο να πληρώσει 3000 γρόσια (30 τουρκικές λίρες, περίπου 24 -25 αγγλικές λίρες) προς την σύζυγό του, για να αποπληρώσει αυτή αντίστοιχο δάνειο που έλαβε, για να ζήσει αυτή και το παιδί τους. Ορίζει προθεσμία τριάντα μίας ημερών για να γίνει η χρήση του ένδικου μέσου της αποκοπής εκ μέρους του συζύγου. Η απόφαση θα δημοσιευτεί τρεις συνεχόμενες φορές στην εφημερίδα "Εκκλησιαστική αλήθεια". Αυτή η ενέργεια γινόταν συνήθως σε υποθέσεις διαζυγίου, όταν ο εναγόμενος ήταν άγνωστης διαμονής ή η απόφαση έπρεπε να λάβει ευρεία δημοσιότητα για να θεωρηθεί έγκυρη η επίδοσή της. Τα δικαστικά έξοδα θα τα προκαταβάλει η σύζυγος και θα τα διεκδικήσει στη συνέχεια από τον σύζυγό της. Την απόφαση υπογράφει ο Μητροπολίτης Αγαθάγγελος

 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ
 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΝ 
 Διὰ ταῦτα 
 ................................................................................................................................
  Δικάζον ἐρήμην τοῦ ἐναγομένου καὶ ἀποφασίζον παμψηφεὶ, δέχεται τὴν ἀγωγὴν τῆς ἐναγούσης Μαρίας Ἰωάννου Μαυροθαλασσίτου ὡς νόμιμον καὶ κηρύττει διαλελυμμένον τὸν μεταξὺ αὐτῆς καὶ τοῦ ἐναγομένου Β. Μ. Κούρογλου ὑφιστάμενον γάμον ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτοῦ. 
  Καταδικάζει τὸν ἐναγόμενον εις τὴν πληρωμήν 3000 γροσίων πρὸς τὴν ἐνάγουσαν, προερχομένων ἐκ δανείου ὅπερ συνωμολογήσατο αὕτη πρὸς διατροφήν αὐτῆς τε καὶ τοῦ ἀνηλίκου τέκνου των. 
  Ὁρίζει προθεσμίαν τριάκοντα καὶ μιᾶς ἡμερῶν πρὸς χρῆσιν τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἀνακοπῆς ἀπὸ τῆς πρώτης δημοσιεύσεως τῆς παρούσης ἀποφάσεως. 
  Διατάττει τὴν δημοσίευσιν τρὶς κατὰ συνέχειαν τοῦ παρόντος διατακτικοῦ διὰ τῆς ἐφημερίδος «Εκκλησιαστική ᾿Αλήθεια» καὶ ἐπιτίθησι τῷ ἐναγομένῳ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα καὶ τέλη τῆς παρούσης ἀποφάσεως καὶ τῶν διαζευκτηρίων ἐγγράφων ἀνερχόμενα εἰς γρ. 300 προκαταβαλλόμενα ὑπὸ τοῦ ἐπισπεύδοντος. Ἐγένειο ἀπεφασίσθη καὶ ἐδημοσιεύθη. 
 Ἐν Καρπάθῳ, τῷ 11 Φεβρουαρίου 1900. 
 Ὁ πρόεδρος 
 † Ὁ Καρπάθου ᾿Αγαθάγγελος.

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1988.

Βασίλης Διακοβασίλης

Επτά μυκηναϊκά αγγεία από την Κάρπαθο, στο Βρετανικό Μουσείο.

  Τα αγγεία τα οποία θα παρουσιάσω στην εγγραφή μου αυτή, βρίσκονται μεταξύ άλλων ευρημάτων από την Κάρπαθο στο Βρετανικό Μουσείο. (1)  Τα...