 |
| Ιερά Μονή Αγ. Αικατερίνης Σινά |
Κλείνουμε το αφιέρωμά μας στον Σιναΐτη ιερομόναχο, αρχιεπίσκοπο Καρπάθου - Κάσου Δανιήλ (1764-1793) και τα έγγραφα του Πατραρχείου τα οποία αναφέρονται στην επαρχία του, τα οποία μετέφερε στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης, όταν παραιτήθηκε από τον αρχιεπισκοπικό του θρόνο και επέστρεψε για να μονάσει εκεί ως το θάνατό του. Τα έγγραφα αυτά κατέγραψε, αντέγραψε, φωτογράφισε και τελικά δημοσίευσε ο καθηγητής Θεμιστοκλής Βολίδης το 1937.
Σε αυτήν την εγγραφή θα παρουσιάσουμε κάποιες επιστολές που έχουν σχέση με διάφορα ζητήματα της Καρπάθου και της Κάσου, από εκείνα που ταράσσουν τα νερά της καθημερινότητας.
Η πρώτη επιστολή, Πατριαρχική και Συνοδική της 4ης Ιανουαρίου 1762 επί Πατριάρχη Ιωαννικίου, αναφέρεται στην υπόθεση της αντιδικίας μεταξύ του αρχιεπισκόπου Καρπάθου και Κάσου Παρθένιου (1754-1760) και του διαδόχου του Παϊσίου (1760-1764). Ο πρώτος για λόγους που δεν ξέρουμε, είχε παραιτηθεί του θρόνου του και ως διάδοχός του ορίστηκε ο Παΐσιος. Φτάνοντας αυτός στο νησί για να αναλάβει τα καθήκοντά του, γίνεται θύμα ξυλοδαρμού, λεηλασίας και εκβιασμού από συγγενείς του προκατόχου του. ...τινές των εκεί ευρισκομένων συγγενών αυτού βία χρησάμενοι και δυνατεία, ου μόνον ζημίαν και βλάβην ου την τηχούσαν επήγαγον τη αρχιεπισκοπήν ταύτη δια της αρπαγής αυτών και λεηλασίας, αλλά και ομολογίαν έλαβον δυναστικήν και παράλογην παρά του αρχιεπισκόπου τούτου (Παϊσίου) διακοσίων γροσίων δια το ετήσιον δήθεν εισόδημα της επαρχίας ταύτης... Το ζήτημα έφτασε μέχρι το Πατριαρχείο όπου ο παραιτηθής Παρθένιος υποστήριξε ότι απέσυρε την παραίτησή του και κακώς του στέρησαν την επαρχία του. Το Πατριαρχείο όχι μόνον δεν δέχτηκε τον ισχυρισμό του, αλλά και τον καθαίρεσε από αρχιερέα ως ψεύτη και υπαίτιο της όλης άσχημης κατάστασης που δημιουργήθηκε. ... Τέλος ο μεν Παρθένιος ως ψευδής και υπαίτιος αναδειχθείς συνοδική κρίσει τε και αποφάσει καθηρέθη της αρχιερωσύνης αυτού...".
Η ένατη, Συνοδική και Πατριαρχική επιστολή (1781) επί Πατριάρχη Γαβριήλ, ανακοινώνει στον Αρχιεπίσκοπο και τον υπόλοιπο κλήρο της Επαρχίας, ότι ο οικονόμος(1) του Μεγάλου Χωριού(2) Γεώργιος, καταδικάζεται σε αργία από κάθε ιεροπραξία, διότι προκάλεσε σκάνδαλο με τις εναντίον του Αρχιερέα πράξεις του. Φαίνεται ότι οι σχέσεις των δύο αντρών υπερέβησαν τις συνήθεις διαμάχες, ώστε ο Αρχιεπίσκοπος να ζητήσει την καταδίκη του ιερέα Γεωργίου από το Πατριαρχείο και να την λάβει. Περισσότερα συμπεράσματα δεν μπορούμε να βγάλουμε, διότι μας λείπουν και η επιστολή ολόκληρη αλλά και η αντίστοιχη επιστολή που στάλθηκε για το ζήτημα αυτό από τον Δανιήλ στο Πατριαρχείο.
Η ενδέκατη, Συνοδική επιστολή (1781) επί Πατριάρχη Γαβριήλ, αφορά την Κάσο και τον παπά Κώνστα, ο οποίος καταδικάζεται σε αργία, διότι πάντρεψε παράνομα την αδελφή του Εργίνα με τον Μανώλη Ρεΐζη. Οι δε ζευγάρι αφορίζεται. Σκληρή η τιμωρία για όλους τους μετέχοντες στην σκανδαλώδη αυτή πράξη. Παράνομος ήταν ένας γάμος αν ήταν συγγενείς εξ αίματος ή αγχιστείας, αν είχαν πνευματική συγγένεια ή αν κάποιος από αυτούς είχε κάνει ήδη τρεις γάμους. Ποιο από τα τρία συνέβη δεν γνωρίζουμε, θα υποθέσω όμως ότι ο Κασιώτης ιερέας, αναγκάστηκε να κάνει τον γάμο αυτόν εξαιτίας κάποιας ανωτέρας ανάγκης (εγκυμοσύνη).
Η δωδέκατη επιστολή (1781) είναι επιτίμιο του Πατριάρχη Γαβριήλ κατά κάποιας κόρης του Αντιμισιάρη (το όνομα της δεν αναφέρεται) η οποία διέβαλε την Μαρούκλα, κόρη του Μαλιάσου ως μάγισσα (ούτε το χωριό αναφέρεται). Πραγματικά αποκαλυπτική η επιστολή αυτή για τα ήθη της εποχής. Τα γεγονότα αυτά ήταν συνηθισμένα στην δυτική εκκλησία, χιλιάδες γυναίκες κυρίως είχαν καεί, επειδή κατηγορήθηκαν ως μάγισσες. Αποτελεί μια από τις πιο σκληρές φάσεις της ιστορίας της Ρωμαιοκαθολικής και Προτεσταντικής εκκλησίας. Αντιθέτως οι τιμωρίες που επέβαλε η Ορθόδοξη εκκλησία αν η κατηγορία αποδεικνυόταν αληθινή, ήταν κυρίως πνευματικού χαρακτήρα (επιτίμια) και σίγουρα δεν είχαμε θανατώσεις. Εδώ το επιτίμιο επιβάλλεται σε αυτήν που διέβαλε την κατηγορούμενη.
(1) Οικονόμος: τιμητικός εκκλησιαστικός τίτλος (οφφίκιο) που απονέμεται σε έγγαμους ιερείς ως αναγνώριση της προσφοράς και της διακονίας τους στην Εκκλησία.
(2) Μεγάλο χωριό Το σημερινό Απέρι και Βωλάδα.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Σιναϊτικαί έρευναι, Θεμιστοκλή Π. Βολίδου, εκδόσεις ΕΣΤΙΑ 1937
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ Μ.Γ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ ΝΟΥΑΡΟΥ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ 1998
ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΙΑΚΟΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΖΕΡΒΟΥΔΑΚΗΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου